Rente stijgt, chips crashen: wat betekent dit voor jouw portefeuille?

Charlotte Mattheeuws

4 days ago

5 min read

De beurs is nerveus. Of het paniek is, hangt af van waar je kijkt.

Op 14 oktober beleefde Wall Street zijn slechtste dag sinds juli. Een dag later volgde een verkoopgolf in chipaandelen: ASML, ASMI en Besi openden 6 tot 9% lager, en de Zuid-Koreaanse beurs belandde in een berenmarkt. Toch staat de S&P 500 nog zo'n 13% hoger dan begin dit jaar. Tijd voor cijfers in plaats van gevoel.

Twee thermometers voor angst

De VIX meet hoeveel schommeling beleggers de komende 30 dagen verwachten op de S&P 500. Op 14 oktober sloot hij op 16,87, het hoogste in twee weken. Dat ligt nog onder het langetermijngemiddelde van ongeveer 19 à 20. In maart, bij het uitbreken van de oorlog met Iran, ging hij boven 31. Echte paniek ziet eruit als 40 of meer.

De Fear & Greed Index van CNN combineert zeven signalen op een schaal van 0 (extreme angst) tot 100 (extreme hebzucht). Op 14 oktober stond hij op 32: angst, maar nog geen extreme angst. Die zone begint onder 25.

Graadmeter	Stand 14 oktober	Wat het betekent
VIX	16,87	Onder het gemiddelde: nervositeit, geen paniek
Fear & Greed	32	Angst, maar niet extreem

Let op: die meters gaan over de brede markt. De chipsector, met namen als ASML, Nvidia en Besi, verloor in zes dagen 12%. Kalm aan de oppervlakte betekent niet kalm overal.

De echte boosdoener: de obligatiemarkt

De onrust begint niet op de aandelenmarkt, maar op de obligatiemarkt. Wereldwijd verkopen beleggers langlopende staatsobligaties, waardoor de rente erop stijgt. Begin september tikte de Belgische tienjaarsrente 3,92% aan, het hoogste sinds 2012. De Duitse steeg tot 3,34%, het hoogste in 15 jaar. In de VS staat de tienjaarsrente intussen boven 5,2%.

De oorzaak: inflatie is terug. De oorlog met Iran duwde de energieprijzen omhoog. De inflatie in de eurozone versnelde in augustus naar 3,3%, in de VS kwam ze in september uit op 3,7%. Centrale banken verhogen dus opnieuw: de ECB deed dat in juni en september, in de VS wordt een verhoging op 28 oktober steeds waarschijnlijker. En Japanse beleggers, die jarenlang Amerikaanse obligaties kochten, krijgen nu thuis weer rendement.

Voor wie al obligaties had, is dat pijnlijk: oude obligaties met een lage rente zijn minder waard. Wie nu instapt, krijgt eindelijk weer een fatsoenlijke vergoeding.

Wat rente doet met de beurs

Rente is de zwaartekracht van de markten. Ze werkt langs drie wegen.

Toekomstige winsten worden minder waard. Een aandeel is de waarde van alle toekomstige winsten, teruggerekend naar vandaag. Hoe hoger de rente, hoe minder een euro winst over tien jaar vandaag waard is. Groeibedrijven voelen dat het hardst.
Obligaties worden een echte concurrent. Als een staatsobligatie 5% oplevert, moet een aandeel overtuigen waarom je extra risico zou nemen.
Lenen wordt duurder. Wie investeert met geleend geld, betaalt meer interest. Dat drukt de winst.

Markten schrikken vooral van de snelheid waarmee de rente stijgt, minder van het niveau zelf.

Sentiment stuwt angst, maar op zich zijn de AI winsten er wel...

AI-winsten: echt, maar geen garantie

Wie AI een zeepbel zonder inhoud noemt, negeert de cijfers. TSMC, de chipfabrikant achter Nvidia en Apple, boekte in het derde kwartaal 51% meer omzet dan een jaar eerder. Samsung verwacht een operationele winst die bijna negen keer hoger ligt.

Toch verloren de grote Amerikaanse chipaandelen in zes dagen samen 1.600 miljard dollar aan beurswaarde. Waarom, als de winsten er zijn?

Omdat beurzen vooruitkijken. De koersen rekenden op groei die blijft versnellen, dus elk teken van vertraging doet pijn. AI-bedrijf Anthropic meldde dat zijn omzetgroei in het derde kwartaal trager ging dan eerder dit jaar. Geen krimp, wel minder snel.

Het tweede signaal is gevaarlijker: de financiering. CoreWeave, een uitbater van AI-datacenters, ziet de rente op zijn obligaties stijgen tot boven 15%. Beleggers eisen dus een hoge vergoeding om het bedrijf geld te lenen. Hier komen rente en AI samen: wie datacenters bouwt met geleend geld, wordt het hardst geraakt als lenen duurder wordt.

De les: de leveranciers verdienen vandaag goed. Of de kopers hun miljardeninvesteringen terugverdienen, moet nog blijken. Winst verantwoordt dus niet elke koers.

Het risico in je "gespreide" ETF

De S&P 500 staat dit jaar zo'n 13% hoger, maar het mediaan aandeel minder dan 5%. Een handvol AI-namen trekt de kar. In een MSCI World-tracker zit zo'n 70% in Amerikaanse aandelen, en een groot deel daarvan in dezelfde techreuzen. Hapert AI, dan voel je dat harder dan je denkt. Geen reden om te verkopen, wel om te weten wat je bezit.

Wat doe jij als belegger?

Professionele strategen nemen vandaag een beetje winst. Logisch voor wie elk kwartaal wordt afgerekend. Met een horizon van tien jaar of meer werkt dit beter:

Blijf maandelijks instappen. Een vast bedrag en plan koopt meer aandelen wanneer koersen lager staan.
Herbalanceer volgens je plan, niet volgens je gevoel. Schrik = grootste boosdoener.
Houd een buffer. Wie cash heeft, moet nooit op het slechtste moment verkopen.
Kijk opnieuw naar obligaties. Ze bieden weer een echte vergoeding. Hou ze bij voorkeur tot de vervaldag: wie tussentijds verkoopt, kan verlies maken als de rente verder stijgt.
Ken jouw portefeuille. Hoeveel zit er in de VS, en hoeveel in chips en AI? Spreiding over regio's beperkt de schade, maar beschermt je niet volledig: in een zware storm dalen bijna alle beurzen samen. Bekijk & analyseer een ETF gemakkelijk via www.justetf.com (opslaan !)
MEGA TIP = Werk met limietorders. Bij een marktorder koop je aan de prijs die er op dat moment is, en op woelige dagen kan die flink afwijken van wat je zag. Met een limietorder bepaal je zelf de maximumprijs. Dat beschermt je niet tegen een daling, wel tegen een slechte aankoopprijs.

Tot slot

Optimisten en pessimisten hebben allebei een punt: de winsten zijn echt, de rente en de AI-financiering zijn echte risico's. Beleggen is niet voorspellen wie gelijk krijgt, maar voorbereid zijn op beide uitkomsten. We houden alvast 28 oktober (Fed) en 29 oktober (ECB) in de gaten welke rentebeslissingen er nog zullen volgen.

Blijf nieuwsgierig. Ook bij deze blog.

Ik ben geen financieel adviseur. Deze blog is educatief en deelt mijn eigen kijk en ervaring. Cijfers zijn een momentopname van midden oktober 2026.

Je wilt duidelijk starten met beleggen en de schrik is er dat je niet over de juiste kennis beschikt. Laat je begeleiden en contacteer me om te kijken waar jij nood aan hebt.

Voor alles bestaat een oplossing ;-)

Have a beautiful day sunshines!

xoxo

Charlotte